Święto Solidarności i Wolności

Ponad 750 zakładów pracy i ponad 700 tysięcy osób z całej Polski dołączyło wtedy do solidarnościowego strajku okupacyjnego w Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Podpisanie Porozumienia Gdańskiego pomiędzy Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym a delegatami rządu zakończyło ten protest i jednocześnie uprawomocniło powstanie Solidarności, pierwszego za żelazną kurtyną niezależnego i samorządnego związku zawodowego.
– Odwaga i wizjonerstwo mniejszości 46 lat temu dały nadzieję i pierwsze przebłyski wolności większości. Z wdzięcznością myślimy o tamtych rewolucjonistach, nie tracąc nadziei, że międzyludzka solidarność i dziś może zmieniać świat na lepsze – być lekarstwem na nienawiść i nacjonalizm, nieść nadzieję słabszym, samotnym i tym, którzy wciąż nie zaznali wolności, dawać odwagę tym, co walczą o pokój – mówi Magdalena Mistat p.o. dyrektor ECS. – Zapraszamy do Gdańska na Święto Solidarności i Wolności, we wspólnocie napełniamy się radością, siłą i nadzieją, które tak bardzo wszystkim nam są potrzebne.

PROGRAM

14/08/2026 piątek
6.00
Strajk! Początek! | terenowy spacer subiektywny
Jaka była dynamika strajku? Kto się bał, a kto miał odwagę? O co walczyli protestujący, ile zyskali, a co stracili? – w rocznicę wybuchu wielkiego strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina zapraszamy na terenowy spacer subiektywny ścieżkami wspomnień Jerzego Borowczaka, jednego ze współorganizatorów protestu. Ten spacer to już nasza coroczna tradycja.
/ tereny stoczniowe
/ wstęp: pobierz bezpłatny bilet → ecs.gda.pl 

17/08/2026 poniedziałek
18.00
Stara piosenka o nadziei | czytanie performatywne
O przygłuchej przyszłości, umierającej demokracji i dniu, w którym sprzedaliśmy Kurdów – poczytamy miniatury pióra nieodżałowanego Marcina Wichy z tomu „Nic drobniej nie będzie” (Wydawnictwo Karakter 2022). Dużo w tych tekstach zwyczajnej codzienności, ale i pełnej czułości troski o kondycję człowieka, namysłu nad przyszłością i marzeń o lepszym świecie. Spojrzymy tego wieczoru w lustro. Sierpień w ECS to bowiem miesiąc, gdy dajemy sobie czas, żeby myśleć o tym, co stanowi o wspólnocie, naszej ludzkiej i narodowej.
/ ECS, biblioteka (1 piętro)
/ tłumaczenie na polski język migowy (PJM)
/ wstęp: pobierz bezpłatny bilet → ecs.gda.pl

28/08/2026 piątek
19.30
Medal Wolności Słowa | uroczystość wręczenia
Za obronę wolności wypowiedzi, praw obywatelskich, krzewienie wartości demokratycznych i angażowanie się w działalność na rzecz dobra wspólnego – już po raz szósty Fundacja Grand Press uhonoruje medalami osoby wyróżniające się na każdym z tych pól. Nagrody przyznawane są w trzech kategoriach – Media, Instytucja i Obywatelka/Obywatel. ECS jest partnerem wydarzenia.
/ ECS, ogród zimowy (parter)
/ transmisja: TVN24
/ wstęp: imienne zaproszenie

29/08/2026 sobota
10.00
Latający Uniwersytet Praw Człowieka | inauguracja V edycji
Latający Uniwersytet Praw Człowieka to program edukacyjny i wzmacniający kompetencje w zakresie praktycznego wdrażania praw człowieka. 33 osoby – urzędniczki i urzędnicy, działaczki i działacze społeczni, aktywistki i aktywiści, nauczycielki i nauczyciele, artystki i artyści, osoby pracujące w służbach publicznych, reprezentujące różne środowiska i grupy społeczne z całej Polski – zaczynają wspólny proces uczenia się, który potrwa do kwietnia 2027.
/ ECS, sala warsztatowa 5 (3 piętro)
/ wstęp: uczestnicy programu

11.00
Pierwsze światło w stoczni | warsztaty dla rodzin
Warsztaty rodzinne, podczas których dzieci (6–10 lat) i rodzice wspólnie odkrywają, jak działa energia elektryczna. W czasie zajęć sprawdzimy, co jest potrzebne, żeby zapalić światło – poprzez eksperymenty, budowanie i realne działanie! Centralną częścią zajęć będzie interaktywna makieta, dzięki której poznamy różne systemy energetyczne.
/ ECS, Sala Małych Stoczniowców (3 piętro)
/ wstęp: biletowany

12.00, 13.30, 15.00
Strajk! Trwa! | spacery subiektywne po wystawie stałej
W rocznicę osiemnastu strajkowych dni z sierpnia 1980 roku, gdy od stanowisk pracy odeszli robotnicy w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a potem innych zakładów regionu i Polski, zapraszamy na spacery subiektywne po wystawie stałej ECS. W rolę przewodników wcielają się uczestnicy wydarzeń, którzy dzielą się wspomnieniami, anegdotami i emocjami. W konsekwencji każdy spacer jest inny.
Oprowadzają: Sławomir Rybicki, Chris Niedenthal i Henryka Krzywonos-Strycharska.
/ ECS, wystawa stała
/ wstęp: biletowany → ecs.gda.pl

12.30–18.00
Sala Małych Stoczniowców | czas swobodnej zabawy
Przestrzeń edukacji rodzinnej Sala Małych Stoczniowców to kolorowe i bezpieczne miejsce w ECS zaprojektowane z myślą o najmłodszych (2–8 lat) i ich najbliższych. Sprzyja budowaniu głębokich relacji międzypokoleniowych, stymuluje do działania, rozbudza zainteresowania i pasje.
/ ECS, Sala Małych Stoczniowców (3 piętro)
/ wstęp wolny

30/08/2026 niedziela
11.00
Brama stoczniowa | warsztaty dla rodzin
Zapraszamy dzieci (6–10 lat) z najbliższymi do stolarni, na wzór tej stoczniowej. Zbudujemy Bramę nr 2, przez którą przed laty wiodło główne wejście do zakładu, a dziś znana jest na całym świecie jako symbol zwycięstwa Solidarności. Każdego roku w sierpniu ozdabiana jest kwiatami. A jak Ty przystroisz swoją bramę?
Warsztaty z cyklu Stoczniowa stolarnia. Zajęcia prowadzi Majster Szef.
/ ECS, Sala Małych Stoczniowców (3 piętro)
/ wstęp: biletowany → ecs.gda.pl

12.00
Marzyliśmy o wolnej Polsce, nic więcej | debata
Rozmowa będzie poświęcona działalności związkowej Jerzego Buzka. Udział zapowiedzieli: Bogdan Lis, Andrzej Porawski, Jerzy Stępień i Tadeusz Syryjczyk
/ sala wielofunkcyjna (parter)
/ wstęp wolny

12.30–18.00
Sala Małych Stoczniowców | czas swobodnej zabawy
Przestrzeń edukacji rodzinnej Sala Małych Stoczniowców to kolorowe i bezpieczne miejsce w ECS zaprojektowane z myślą o najmłodszych (2–8 lat) i ich najbliższych. Sprzyja budowaniu głębokich relacji międzypokoleniowych, stymuluje do działania, rozbudza zainteresowania i pasje.
/ ECS, Sala Małych Stoczniowców (3 piętro)
/ wstęp wolny

13.00
Dżinsy na parapecie | premiera czytania ilustrowanego
Znów mamy historię, która jest wspaniałym przyczynkiem do rozmów rodziców i dziadków z dziećmi (8+). Pamiętacie ubiegłoroczną książkę „Bibułę w tapczanie. O solidarności dla dzieci” i spektakl teatralny na motywach tej opowieści? W tym roku mamy dla Was „Dżinsy na parapecie. O równości dla dzieci” i znów zapraszamy do teatru! Opowieść na język teatru przełożył Miejski Teatr Miniatura.
/ ECS, biblioteka (1 piętro)
/ tłumaczenie na polski język migowy (PJM)
/ wstęp: bezpłatny bilet

13.30
Siła marzeń | spacer subiektywny
Przed wieczorną premierą filmu dokumentalnego „Jerzy Buzek. Siła marzeń” zapraszamy na spacer po wystawie stałej. Wspomnieniami, anegdotami i emocjami z czasów drogi do wolności podzieli się sam Jerzy Buzek.
/ ECS, wystawa stała
/ wstęp: biletowany

14.00
Dżinsy na parapecie. O równości | warsztaty dla rodzin z dziećmi
Wybierasz się do biblioteki ECS na czytanie ilustrowane dla dzieci „Dżinsy na parapecie”? Po spektaklu zapraszamy na rodzinne warsztaty edukacyjne. Razem o równości!
/ ECS, sala 4 (3 piętro)
/ tłumaczenie na polski język migowy (PJM)
/ wstęp: biletowany

15.00
Premier reform | debata
Porozmawiamy o czasie premierostwa Jerzego Buzka. Udział zapowiedzieli: Leszek Balcerowicz, Artur Balazs, Teresa Kamińska, Janusz Steinhoff i Hanna Suchocka.
/ sala wielofunkcyjna (parter)
/ wstęp wolny

17.00
Jerzy Buzek. Siła marzeń | premiera filmu dokumentalnego i rozmowa
O realizacji marzeń, sztuce kompromisu i granicach przyzwoitości, wielkiej polityce i codziennym życiu – opowiada film dokumentalny „Jerzy Buzek. Siła marzeń” (reż. Andrzej Buchowski, TVP, 2026). Zapraszamy na premierę, a po niej na rozmowę. Gościć będziemy bohatera filmu i dwóch byłych prezydentów: Aleksandra Kwaśniewskiego i Bronisława Komorowskiego.
Tego wieczoru wręczymy Jerzemu Buzkowi Odznakę Solidarności i Praw Człowieka ECS.
/ ECS, audytorium (parter)
/ wstęp: pobierz bezpłatny bilet → ecs.gda.pl

31/08/2026 poniedziałek
Dzień jubileuszowy
46 rocznica podpisania Porozumienia Gdańskiego

10.30
Pamięci Olgi Krzyżanowskiej | odsłonięcie tablicy
Park w dzielnicy Aniołki, na południe od ulicy Romualda Traugutta, uchwałą Rady Miasta Gdańska otrzymał imię Olgi Krzyżanowskiej, Gdańszczanki z wyboru – powstanki warszawskiej, lekarki, członkini Solidarności, posłanki, wicemarszałkini Sejmu i senatorki, działaczki społecznej, broniącej demokracji i praw kobiet. Lokalizacja parku i pamiątkowej tablicy nie są przypadkowe. Olga Krzyżanowska w latach 50. i 60. XX w. mieszkała na Aniołkach, przy ul. Fahrenheita 5, była też absolwentką nieodległej Akademii Medycznej w Gdańsku.
/ wstęp wolny

11.00
Przy wspólnym stole | śniadanie międzykulturowe
Motywem przewodnim spotkania jest chleb – symbol wspólnoty, gościnności i dzielenia się, obecny w kulturach całego świata. Przy jednym stole spotkamy się wokół różnych tradycji, smaków i opowieści, pokazując, że mimo różnic wiele nas łączy.
/ ECS, ogród zimowy (parter)
/ wstęp wolny

12.00
Narodziny Solidarności | rytuał wspólnotowy
Rytuał wspólnotowego ukwiecenia i otwarcia Bramy nr 2 z udziałem sygnatariuszy Porozumienia Gdańskiego i bohaterów Sierpnia ’80 na wspomnienie dnia, gdy zakończył się strajk i tą drogą robotnicy ruszyli do domów. Zabrzmią pieśni protestu z różnych kręgów kulturowych, również tych, w których muzyka wciąż pozostaje głosem walki o wolność i prawa człowieka.
/ Plac Solidarności
/ tłumaczenie na polski język migowy (PJM)
/ wstęp wolny

13.00
Odznaka Solidarności i Praw Człowieka ECS | uroczystość wręczenia
Odznaką honorowane są osoby dające świadectwo istotnym dla instytucji wartościom, tworzące historię na nowo. W gronie nagradzanych są m.in.: działacze antykomunistyczni, którzy wciąż są zaangażowani w budowanie demokracji i ochronę praw człowieka; aktywistki i aktywiści działający w duchu ideałów rewolucji Solidarności, broniąc praw człowieka w Polsce i na świecie; osoby budujące ład z poszanowaniem godności człowieka; artystki i artyści, których twórczość opowiada się w obronie praw człowieka, a wreszcie ci, którzy współtworzą i wspierają działalność ECS.
Wyróżnienie zostało ustanowione w roku 45 rocznicy ratyfikacji Porozumienia Gdańskiego i powstania Solidarności.
/ ECS, wystawa stała, sala F (2 piętro)
/ wstęp wolny

14.00
50 lat Komitetu Obrony Robotników | rozmowa opozycjonistów
50 lat temu ogłoszono powstanie Komitetu Obrony Robotników, który jako pierwszy w powojennej historii Polski otwarcie i jawnie występował przeciw władzom komunistycznym. Uczestnikami rozmowy będą: Konrad Bieliński, Bogdan Borusewicz i Ewa Milewicz.
/ ECS, wystawa stała, sala F (2 piętro)
/ wstęp wolny

15.00
Pol(s)ka gotowa 2.0. Rola kobiet w ochronie ludności i obronie cywilnej | warsztaty i debata
To będzie Drugi Okrągły Stół Odporności – najpierw warsztaty, a potem dyskusja na forum. Celem jest wypracowanie rozwiązań systemowych, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa kobiet, opieki nad osobami niesamodzielnymi, wsparcia grup narażonych na wykluczenie oraz roli lokalnych wspólnot w sytuacjach kryzysowych.
/ sala wielofunkcyjna (parter)
/ wstęp: imienne zaproszenie

WYSTAWY

14/08/ – 7/09/2026
(NIE)OCZYWISTY SIERPIEŃ
Zaprezentujemy oryginalne obiekty, które towarzyszyły uczestnikom sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina – pamiątki ikoniczne i nieoczywiste. Wśród nich m.in. jeden z najbardziej rozpoznawalnych graficznie symboli strajku – transparent „Proletariusze wszystkich zakładów łączcie się”, matryce z Drukarni Stoczni Gdańskiej oraz pieczęć strajkową wykonaną odręcznie z gumki myszki do ścierania ołówka. Pojawi się również jeden z najbardziej nieszablonowych obiektów ze zbiorów ECS – gumowy dmuchany materac Bogdana Pietruszki, opatrzony napisem: „Na tym materacu spałem podczas strajku okupacyjnego w Stoczni Gdańskiej. Pod tym materacem leżał projekt Pomnika Poległych Stoczniowców. 16–31 sierpnia 1980”.
/ ECS, ogród zimowy (parter)

SIERPIEŃ 1980
12 fotografii oddających temperaturę tamtych dni
/ ECS, ogród zimowy (parter)

14/08/ – 30/09/2026
ŚWIĘTO PODNIESIONYCH GŁÓW
Plenerowa wystawa fotograficzna o wielkim strajku takim, jaki zapisał się we wspomnieniach jego uczestniczek i uczestników.
– Oddajemy głos osobom, które były bohaterami historycznych wydarzeń zarówno tym z pierwszego rzędu, jak i anonimowym. Ich wspomnienia i wrażenia, spisywane bądź na bieżąco, bądź przywoływane z pamięci po latach, składają się na bardzo emocjonalny obraz tamtych dni – mówi dr Magdalena Staręga z Wydziału Naukowego i Zbiorów ECS, zajmująca się dziedzictwem kulturowym, autorka koncepcji wystawy. – Ludzie czuli, że na ich oczach dzieje się historia, która może zmienić losy Polski. Jednak strajk sierpniowy to nie tylko święto wolności i nadziei. To także napięcie i dramatyzm towarzyszące trudnym negocjacjom z komunistycznymi władzami i obawa o ich rezultat. Osobom pamiętającym krew, która polała się na ulicach w Grudniu ’70, towarzyszył strach przed siłowym rozwiązaniem protestu. Wszystko to sprawia, że doświadczamy, jak wspólna walka o realizację strajkowych postulatów jednoczyła ludzi w poczuciu solidarności i wzajemnej odpowiedzialności za siebie. Wspomnienia dopełniają zdjęcia, często ukazujące nieznane kadry sierpniowego strajku. Wiele w nich emocji, portretów ludzi i scen ze strajkowego życia. Większość fotografii pochodzi z archiwum ECS.
„Chce pan zobaczyć wolną Polskę? Niech Pan wejdzie do środka” – rzucił do dziennikarza wartownik stojący przed strajkującą Stocznią Gdańską im. Lenina. I Państwo zajrzyjcie.
/ Plac Solidarności