Tego materiału filmowego publicznie nie pokazano od 36 lat. „Bądźcie świadomi” to 90-minutowy dokument poświęcony I Krajowemu Zjazdowi Delegatów NSZZ „Solidarność”, zrealizowany z ukrytych w stanie wojennym materiałów nakręconych w Gdańsku jesienią 1981 roku. Dziś jest wyjątkowym świadectwem jednego z najważniejszych wydarzeń w historii Solidarności.
Bądźcie świadomi | film dokumentalny | 90 min | reż. Krzysztof Tchórzewski, Polska, 1981–1990
Repremiera, co to znaczy? Repremiera to ponowna premiera. To rzadka okazja, by obejrzeć film, którego los został przerwany przez stan wojenny, a po latach powrócił do Gdańska. Pokaz jest możliwy dzięki odnalezieniu materiału przez łódzkiego filmoznawca oraz skomplikowanemu procesowi restauracji i digitalizacji taśmy filmowej, za co wielka wdzięczność dla Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego.
wprowadzenie | Arkadiusz Bilecki, Wydział Naukowy i Zbiorów ECS
– Materiały powstały w 1981 roku dla Studia Filmowego im. Karola Irzykowskiego – wyjaśniał dr Emil Sowiński, badacz filmu z Uniwersytetu Łódzkiego, podczas konferencji naukowej „45 lat Solidarności” w ECS w ubiegłym roku. – Wprowadzenie stanu wojennego uniemożliwiło ukończenie filmu. Taśmy ukryto, a do montażu powrócono dopiero w 1989 roku. Pierwsza wersja dokumentu, zatytułowana „Stacja I Krajowy Zjazd Delegatów”, nie zachowała się.
Podczas kwerendy dr Sowiński natrafił jednak na datowaną na 1990 rok wersję pod tytułem „Bądźcie świadomi”. Według dokumentów pokazano ją publicznie jeden raz, w 1990 roku podczas II Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” w Hali Olivii w Gdańsku. Teraz „Bądźcie świadomi” będzie można zobaczyć w ECS.
Kamera towarzyszy uczestnikom obu części zjazdu. Oglądamy wystąpienia związkowców, konferencję prasową, mszę, ale również sceny sprzed hali – kamera śledzi reakcje ludzi, mikrofon wyłapuje rozmowy, widz doświadcza codziennego rytmu wydarzenia. Na ekranie są nie tylko związkowcy. Jest wystąpienie Andrzeja Wajdy, Jana Józefa Szczepańskiego, pojawia się aktorka Halina Mikołajska, ofiarnie wspierająca opozycję przedsierpniową. Szczególnie interesującym świadectwem jest rozmowa z Marianem Terleckim o działalności Biura Informacji Prasowej Solidarności oraz zdjęcia z montażowni telewizji Solidarności.
– Prezentacja filmu jest możliwa dzięki wsparciu Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego, która specjalnie na ten repremierowy seans z okazji jubileuszu 45-lecia I KZD przeprowadziła skomplikowany proces restauracji i digitalizacji taśmy filmowej – wyjaśnia Arkadiusz Bilecki z ECS, odpowiedzialny za zbiory filmowe. – Bardzo dziękujemy Filmotece za to wsparcie i umożliwienie pokazu.
partner seansu | Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny w Warszawie