Dzieje Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność” (1980–1981)
/ ECS Historia

Autor zabiera czytelnika w czasy przełomowych wydarzeń sierpnia 1980 roku, gdy przed Bramą nr 2 Stocznia Gdańska gromadziły się tłumy. Atmosfera jedności, nadziei i wiary w zwycięstwo szybko ustąpiła jednak miejsca napięciom i kryzysom. To właśnie w tych dniach rodził się fenomen społeczny, który na trwałe odmienił historię Polski i Europy Środkowo-Wschodniej. Dlaczego to właśnie Gdańsk stał się miejscem przełomowych strajków? Czy był to historyczny przypadek, a może efekt szczególnych uwarunkowań społecznych, politycznych i kulturowych? I dlaczego doświadczenie, które miało łączyć miliony Polaków, po latach stało się także źródłem sporów i podziałów?
Książka to pierwsza tak obszerna i oparta na bogatej bazie źródłowej monografia Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność” z lat 1980–1981. Autor wykorzystał liczne dokumenty archiwalne, relacje świadków oraz materiały dotąd rzadko analizowane, tworząc wielowymiarowy obraz narodzin i funkcjonowania Solidarności w jej kluczowym okresie. Publikacja została wzbogacona o wkładkę fotograficzną, która pozwala jeszcze pełniej uchwycić atmosferę tamtych wydarzeń.

Spotkanie będzie okazją do rozmowy z autorem o kulisach powstawania pracy, wyzwaniach badawczych oraz znaczeniu Solidarności dla współczesnej Polski. To także przestrzeń do refleksji nad aktualnością jej dziedzictwa i miejscem pamięci o przełomie 1980 roku we współczesnej debacie publicznej.
Spotkanie z dr. Arkadiuszem Kazańskim poprowadzi dr hab. Konrad Knoch, historyk, wykładowca Uniwersytetu Gdańskiego i pracownik Wydziału Naukowego i Zbiorów ECS.

Publikacja ukazała się w ramach Centralnego Projektu Badawczego Instytut Pamięci Narodowej „Solidarność i opór społeczny 1956–1989” i jest jubileuszowym, setnym tomem serii wydawniczej gdańskiego oddziału IPN. Premiera odbyła się 20 kwietnia 2026.

Organizatorami spotkania są Europejskie Centrum Solidarności i oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku.

/ Książkę w dniu spotkania będzie można nabyć w bibliotece ECS w cenie 49 zł, płatność gotówką i kartą płatniczą

gość
dr Arkadiusz Kazański | Historyk, badacz ruchu społecznego Solidarność, pracownik oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Gdańsku. Autor i współautor książek historycznych, m.in.: „Solidarność w Stoczni Gdańskiej grudzień 1981 – sierpień 1988” (Gdańsk 2004), „»Trzynastego grudnia roku pamiętnego…«. Internowani w stanie wojennym z powodów politycznych z województw bydgoskiego, elbląskiego, gdańskiego, słupskiego, toruńskiego i włocławskiego” (Bydgoszcz-Gdańsk 2011), „»Kontynuowali działalność związkową…«. Sądzeni z powodów politycznych w województwie gdańskim (1981–1983)” (Gdańsk 2012), „Pruszcz Gdański w latach 1945–1990. Partia, bezpieka, Solidarność” (Pruszcz Gdański 2016), „Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża w relacjach” (Gdańsk 2018) i „Perfidna forma internowania. Wspomnienia rezerwistów i poborowych powołanych do wojskowych obozów internowania w listopadzie 1982 roku” (Gdańsk 2022). Ponadto autor wystaw oraz artykułów naukowych i popularnonaukowych, poświęconych najnowszej historii Polski, biogramów osobowych i haseł rzeczowych w Encyklopedii Solidarności oraz na wystawie stałej Europejskiego Centrum Solidarności.

prowadzący
dr hab. Konrad Knoch | Historyk specjalizujący się w tematyce XX wieku, wykłada na Uniwersytecie Gdańskim, kierował pracą zespołu tworzącego wystawę stałą ECS, współkurator wystawy STOCZNIA, pracownik Wydziału Naukowego i Zbiorów ECS.