Oglądanie zdjęć słowami
Osoby niewidome i słabowidzące mogą oglądać zdjęcia, to brzmi niewiarygodnie. Czy rzeczywiście jest to możliwe?
O sposobie na ich prezentację tym, którzy nie odbierają świata zmysłem wzroku opowiada Iwona Kwiatkowska, opiekunka fotograficznego zasobu archiwalnego ECS.
Czy rzeczywiście osoby niewidome i słabowidzące mogą oglądać zdjęcia?
– Tak, jak najbardziej, choć to słowo należałoby włożyć w tym przypadku w cudzysłów. Dzięki wsparciu, jakie umożliwia nam rozwijająca się wciąż technologia oraz angażując inne zmysły: słuch i dotyk, osoby z niepełnosprawnościami wzroku mogą poznawać fotografie i doświadczać emocji z nimi związanych, wcale nie gorzej niż osoby widzące. Przekazywany drogą słuchową werbalny opis treści wizualnych przeznaczony dla osób niewidomych i słabowidzących nazywany jest audiodeskrypcją.
Jak to się robi?
– Tworzenie audiodeskrypcji fotografii zaczynamy od wyboru materiałów. Ponieważ to proces trochę bardziej skomplikowany od zwykłego opisu zdjęcia, w dodatku wiążący się z dodatkowymi kosztami, do audiodeskrypcji wybieramy wyselekcjonowane przykłady obiektów z naszych zbiorów, które najciekawiej opowiedzą historię Solidarności i będą inspiracją do pogłębienia wiedzy.
Kiedy mamy wybrany pakiet fotografii, powstają ich opisy. Muszą być one specjalnie rozwinięte tak, aby osoba, która ich nie widzi, odsłuchując nagranie, mogła w wyobraźni odtworzyć omawiany przez nas obraz. Chodzi tu o zdjęcia archiwalne, historyczne – istotne więc jest, aby opis był precyzyjny i obiektywny, skupiony na faktach, a nie ocenach. Niemniej, aby był on plastyczny i po prostu ciekawy dla osoby słuchającej, musi przybrać formę małej opowieści, która wciąga i fascynuje.
Ostatnim etapem jest nagranie opisów. Najlepiej zlecić to zadanie profesjonalnemu lektorowi. Swoim głosem i autorską interpretacją tekstu może on uchwycić czasem to, czego słowa nie są już w stanie przekazać. Współpraca z dobrym lektorem to połowa sukcesu.
Cała rozmowa z Iwoną Kwiatkowską pt. „Oglądanie zdjęć słowami” w ⭢ gazecie rocznicowej Święta Solidarności i Wolności
Rozmawiała Katarzyna Żelazek
dziennikarka i redaktorka, autorka książek, kuratorka projektów kulturalnych
