Święto Wolności i Praw Obywatelskich

4/06/2026
11.00–12.00
Czy chcemy Święta Wolności? | Premiera raportu z badań Narodowego Centrum Kultury wokół pamięci 4 czerwca 1989
Niespójność wysokiej pozycji w kanonie historycznym i brak ugruntowanych form upamiętnienia były punktem wyjścia do badania pamięci o 4 czerwca 1989 roku, zrealizowanego przez Narodowe Centrum Kultury. Upadek komunizmu jest dla Polaków wydarzeniem ważnym, ale rytualnie i narracyjnie jeszcze nie w pełni opracowanym. Kompleksowe badania społeczne objęły analizy prasy i treści internetowych, badania sondażowe i jakościowe prowadzone metodą zogniskowanych wywiadów grupowych. A wszystko, by znaleźć odpowiedź na pytania: O czym opowiada historia transformacji? Czy 4 czerwca jest odpowiednim „punktem węzłowym”, by opowiadać o transformacji? W dyskusji udział wezmą: Antoni Głowacki, Piotr Tadeusz Kwiatkowski, Barbara Labuda. Prowadzenie: Przemysław Gulda.
/ biblioteka ECS (1 piętro)
/ wstęp wolny

12.00, 13.30, 15.00
W SAMO POŁUDNIE | spacery subiektywne po wystawie stałej
Tropem wydarzeń sprzed 37 lat wyruszą spacery po wystawie stałej ECS. Każdy będzie inny, bo inne są drogi życiowe przewodników. O wyborach 4 czerwca 1989 w Święto Wolności i Praw Obywatelskich opowiedzą: Jan Krzysztof Bielecki, Anna Beata Bohdziewicz i Jacek Żakowski.
/ wystawa stała ECS
/ wstęp biletowany

12.00–13.00
ODZNAKA SOLIDARNOŚCI I PRAW CZŁOWIEKA ECS | uroczystość wręczenia
Odznaką Solidarności i Praw Człowieka ECS honorowane są osoby nie za zasługi historyczne, ale tworzenie historii na nowo – wyjątkowo zaangażowane w obronę praw człowieka, nie tylko w sferze obywatelskiej, ale także na polu kultury, nauki i edukacji. Uhonorowani zostaną: Barbara Labuda, Jacek Petrycki i Adam Wajrak.
Odznaka została ustanowiona przez ECS w 45 rocznicę narodzin Solidarności.
/ wystawa stała ECS, sala F
/ wstęp wolny

13.00–15.45
XII Międzynarodowe Forum „Europa z widokiem na przyszłość”
Zapraszamy do debaty eksperckiej, której przesłaniem są diagnozy aktualnych procesów zachodzących w Europie, rozpisanie scenariuszy na przyszłość i wskazanie narzędzi współpracy międzynarodowej.
/ biblioteka ECS (1 piętro)
/ wstęp wolny

16.00
UPAMIĘTNIENIE NARODZIN POLSKIEJ DEMOKRACJI
W 37 ROCZNICĘ PIERWSZYCH CZĘŚCIOWO WOLNYCH WYBORÓW
4 CZERWCA 1989
Uroczystość z udziałem uczestników wydarzeń historycznych i przedstawicieli władz państwa, parlamentu, samorządu
przemówienia rocznicowe
Ales Bialiatski | białoruski działacz społeczny, więzień polityczny, laureat Pokojowej Nagrody Nobla
Hanna Suchocka | premier polskiego rządu (1992-1993)
Małgorzata Kidawa-Błońska | marszałek Senatu Rzeczpospolitej Polskiej
Agnieszka Baranowska | członkini zarządu województwa pomorskiego
Bożena Rybicka-Grzywaczewska | opozycjonistka, przewodnicząca Kolegium Historyczno-Programowego ECS
Daria Śliwa | prezeska zarządu Stowarzyszenia Parlament Młodych Rzeczypospolitej Polskiej
Aleksandra Dulkiewicz | prezydent Gdańska
prowadzenie | Adam Aleksiejuk i Laura Haras
oprawa muzyczna | chór Vyrij
/ Plac Solidarności

16.30
TROPEM JACKA KURONIA | spacer subiektywny po wystawie stałej
Przewodnik wyśmienity – Jacek Petrycki, reżyser, scenarzysta, dokumentalista i operator filmowy, opowie o Jacku Kuroniu. Przewodnika zapraszamy do dzielenia się wspomnieniami, emocjami i anegdotami. Gwarantujemy zwiedzanie w kameralnej grupie, pasjonujące opowieści i możliwość rozmowy z oprowadzającym. Po spacerze zapraszamy na pokaz filmu dokumentalnego „Nie palcie komitetów”, którego Jacek Petrycki jest współreżyserem.
/ wystawa stała ECS
/ wstęp biletowany

18.00
NIE PALCIE KOMITETÓW | pokaz premierowy i rozmowa z twórcami
To jest opowieść o Jacku Kuroniu, człowieku wybitnym, którego Adam Michnik nazwał „najbardziej wielobarwną osobowością opozycji demokratycznej w latach 1964–1989”. Niepublikowane nagrania, wywiady ze współpracownikami i przyjaciółmi Jacka Kuronia, a wreszcie opowieść samego bohatera – składają się na monumentalny film dokumentalny. Monumentalny ze względu na liczbę perspektyw i wnikliwość opowieści.
Reżyserami filmu dokumentalnego „Nie palcie komitetów” są Maria Zmarz-Koczanowicz i Jacek Petrycki. Producentem jest NEXT FILM, koproducentem Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie, a obraz powstał dzięki współfinansowaniu przez Polski Instytut Sztuki Filmowej.
/ audytorium ECS (parter)
/ bezpłatny bilet

30/05 – 31/05/2026
STREFA SPOŁECZNA
Nieformalne rozmowy o Polsce. 200 organizacji pozarządowych z całej Polski, dziesiątki debat i warsztatów, aktywności dla najmłodszych.
Wśród gości m.in. Jolanta Kwaśniewska, Adam Michnik, gen. Roman Polko.
/ Strefa społeczna, 100CZNIA | ul. ks. J. Popiełuszki 5

31/05/2026
11.00–16.30
STATKI BUDUJE SIĘ RAZEM | otwieramy Salę Małych Stoczniowców
Sala Małych Stoczniowców to nowa przestrzeń w ECS, następczyni Wydziału Zabaw.
Zapraszamy dzieci i ich bliskich na wielkie otwarcie. Gwarantujemy dobrą zabawę, atrakcje przygotowaliśmy zarówno wewnątrz ECS, jak i na świeżym powietrzu.
/ Sala Małych Stoczniowców (3 piętro), ogród zimowy, Droga do Wolności
/ wstęp wolny

14.00
MIEJSCA, KTÓRE ŁĄCZĄ. O ROLI PRZESTRZENI WSPIERAJĄCYCH NGO | debata
W czasie, gdy poczucie wspólnoty staje się dziś jednym z najważniejszych zasobów społecznych, porozmawiamy o tym, jak tworzyć bezpieczne i inkluzywne miejsca dla aktywności obywatelskiej. Zapraszamy na debatę o dobrych praktykach, rozwoju i otwartości w gronie reprezentantek i reprezentantów przestrzeni wspierających NGO.
/ Strefa Społeczna, 100cznia | ul. ks. J. Popiełuszki 5
/ wstęp wolny

3/06/2026
15.00–16.00
AKADEMIA SOLIDARNOŚCI | finał edycji 2025/2026
Młodzi dziennikarze z dwunastu krajów – Białorusi, Francji, Gruzji, Niemiec, Polski, Hiszpanii, Ukrainy, Węgier, Wielkiej Brytanii, Włoch, Portugalii i Serbii – wzięli udział w Akademii Solidarności i odbiorą certyfikaty jej ukończenia. Za nimi rok pracy, pięćdziesiąt godzin zajęć – warsztatów, wykładów, spotkań z ekspertami i spacerów badawczych. Wspólnie zgłębiali zagadnienia związane z obroną praw człowieka, odpowiedzialnością i zagrożeniami w pracy dziennikarza, fact-checkingiem, fake newsami i wolnością słowa. Akademia Solidarności to projekt coroczny, wspólna inicjatywa ECS, Fundacji im. Friedricha Eberta w Warszawie oraz pisma „New Eastern Europe”.
/ wystawa stała ECS, sala E (2 piętro)
/ wstęp wolny

18.00–20.00
ALEŚ | SPOTKANIE Z ALESIEM BIALIATSKIM
Bohaterem wieczoru będzie Ales Bialiatski– białoruski działacz społeczny, polityk, obrońca praw człowieka i więzień polityczny reżimu białoruskiego, twórca Centrum Praw Człowieka „Viasna”, wiceprzewodniczący Międzynarodowej Federacji Praw Człowieka i laureat Pokojowej Nagrody Nobla.
O życiu noblisty oraz książce „Aleś”, wydanej podczas pobytu Bialackiego w więzieniu, mówić będzie Taciana Niadbaj, prezeska zarządu Białoruskiego PEN, wydawcy książki. Zarówno „Viasna”, jak i Białoruski PEN są uznawane przez białoruskie władze za grupy ekstremistyczne, co oznacza, że ich aktywność na terytorium Białorusi jest zakazana, a jakiekolwiek zaangażowanie w ich działalność uznawane za przestępstwo.
/ audytorium ECS (parter)
/ spotkanie w języku białoruskim z tłumaczeniem
/ wstęp wolny