- Gdańsk
Solidarni z Białorusią
Białoruski Dzień Wolności
Dzień Wolności, po białorusku Dzień Woli, świętowany jest 25 marca na wspomnienie wydarzeń z 1918 roku, gdy w Mińsku proklamowano Białoruską Republikę Ludową. Do symboliki biało-czerwono-białej flagi BRL oraz herbu Pogoni odwołują się dziś setki tysięcy przeciwników autorytarnych rządów Aleksandra Łukaszenki, samozwańczego prezydenta Białorusi. Republika nie zdołała utrzymać kruchej państwowości, gdy szala wojny domowej zaczęła przechylać się na stronę bolszewików. Zajęła jednak znaczące miejsce w pamięci kulturowej Białorusinów.
21/03/2026
organizator | Białoruskie Towarzystwo Kulturalne „Chatka”
25/03/2026
organizatorzy | Miasto Gdańsk, Samorząd Województwa Pomorskiego, Europejskie Centrum Solidarności, Białoruskie Towarzystwo Kulturalne „Chatka
Program
21/03/2026 sobota
14.00
Odsłonięcie Krzyża ku czci bojowników o wolną i niepodległą Białoruś | uroczystość
/ Cmentarz Garnizonowy w Gdańsku, ul. Dąbrowskiego 2
/ wstęp wolny
Odsłonięcie i poświęcenie Krzyża ku czci bojowników o wolną i niepodległą Białoruś ma charakter nie tylko memorialny, lecz także obywatelski – podkreśla jedność narodów, które walczyły i nadal walczą o wolność oraz demokrację.
Idea wzniesienia krzyża bohaterom walczącym o Białoruś narodziła się podczas obchodów 100-lecia proklamowania Białoruskiej Republiki Ludowej – 25 marca 2018. Wówczas Białoruskie Towarzystwo Kulturalne „Chatka” postanowiło uczcić pamięć tych, którzy walczyli o wolną i demokratyczną Białoruś. Wielu z nich do dziś nie ma grobu, zginęli gdzieś na zesłaniu w Związku Sowieckim, zostali rozstrzelani w Kuropatach lub stracili życie w katowniach NKWD. W czasie gdy BTK „Chatka” uzyskało niezbędne zgody władz miasta Gdańska oraz Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, na fali protestów społecznych w 2020 roku pojawiły się nowe ofiary reżimu w Białorusi.
17.00
Białoruskim bohaterom narodowym | wieczór poetycko-muzyczny
/ Oblackie Centrum Edukacji i Kultury, ul. Elżbietańska 9/10
/ wstęp wolny
W wieczorze wezmą udział wybitni białoruscy autorzy: Walancina Aksak, Uładzimir Arłou, Andrej Chadanowicz, Nasta Kudasawa oraz polska multiflecistka Maja Miro.
Poprzez słowo i muzykę podjęta zostanie refleksja nad pamięcią, stratą oraz odpowiedzialnością za przyszłość. Wydarzenie stworzy przestrzeń dla polsko-białoruskiego dialogu kulturalnego oraz wyrażenia solidarności między narodami.
25/03/2026 środa
16.00
Pod białymi skrzydłami | strefa społeczna
/ ECS, ogród zimowy (parter)
/ wstęp wolny
Przestrzeń dla niezależnych artystów, rzemieślników, wydawców oraz inicjatyw społecznych
17.30
Żywie Białoruś | zgromadzenie wspólnotowe
/ ECS, ogród zimowy (parter)
/ spotkanie w językach polskim i białoruskim, tłumaczone
/ wstęp wolny
Uroczyste obchody Dnia Woli – 108 rocznica ogłoszenia powstania Białoruskiej Republiki Ludowej.
18.00
Czy można zabronić przeszłości? | debata wokół książki
/ ECS, biblioteka (1 piętro)
/ spotkanie w językach polskim i białoruskim, tłumaczone
/ wstęp wolny
Czy można budować przyszłość, siłą zakazując przeszłości? Zapraszamy do rozmowy. Pretekstem będzie książka, która „zagraża interesom państwowym Republiki Białoruś” – „Białoruska Republika Ludowa 1918–1920. U źródeł białoruskiej państwowości” autorstwa prof. dr hab. Doroty Michaluk. Ta pozycja w języku białoruskim została wpisana na listę zakazanej literatury na terytorium Białorusi.
Spotkanie w ramach cyklu ECS Historia.
19.30
Volny Chor | koncert
/ ECS, ogród zimowy (parter)
/ wstęp wolny
Zabrzmią pieśni, którymi pocieszali się i inspirowali dziadkowie i babcie, ojcowie, bracia, przyjaciele, mruczeli niezłomni więźniowie za kratami, śpiewali bohaterowie przed walką, jęczeli wygnańcy na obczyźnie.
– Świętujmy więc naszą nadzieję, zaśpiewajmy nasze wolne pieśni razem, aż do zwycięstwa! – zachęcają chórzyści.
Volny Chor to jeden z symboli białoruskiego protestu. Jego historia sięga akcji organizowanych przez muzyków Białoruskiej Państwowej Filharmonii w sierpniu 2020 roku. Pomimo trudności, represji i nacisków, chór żyje i nadal śpiewa!