AMBASADOR NOWEJ EUROPY
/ gala wręczenia nagrody i spotkanie z laureatami

Laureatów za rok 2021 i 2022 poznaliśmy we wrześniu podczas Gdańskich Targów Książki. Kapituła wyłoniła publikacje, które w odważny i bezkompromisowy sposób obalają stereotypy definiujące Europę i jej mieszkańców oraz szukają odpowiedzi na pytanie o to, czym dzisiaj jest Europa. Nagrodę za 2021 rok otrzymał Jaroslav Rudiš za książkę „Ostatnia podróż Winterberga” w tłumaczeniu Małgorzaty Gralińskiej (Książkowe Klimaty). Nagroda za 2022 rok została przyznana ex aequo autorom i wydawcom dwóch publikacji: Jarosławowi Hrycakowi i Izie Chruślińskiej za książkę „Zrozumieć Ukrainę. Historia mówiona” (Wydawnictwo Krytyki Politycznej) oraz Kindze Nettmann-Multanowskiej za książkę „Warszawa rysuje Skopje” (Fundacja Centrum Architektury).

– Wybór Ambasadorów Nowej Europy nie był łatwy, w szranki stanęło aż 82 książki i 48 wydawców – mówi dr Arkadiusz Smagacz, członek jury, historyk, pracownik Działu Naukowego i Biblioteki ECS, który również poprowadzi galę. – Członkowie jury dość zgodnie doszli do przekonania, że odpowiedzi na pytanie o kondycję naszego kontynentu, należy szukać w dziejach i współczesnych losach narodów Europy Środkowej i Wschodniej. Zwycięskie publikacje zapraszają do podróży po Europie, od Macedonii Północnej aż po wschodnią Ukrainę. Blizny po ranach zadanych przez wojnę i naturalne kataklizmy zasklepiają się długo. Solidarność z cierpiącymi narodami jest tu najskuteczniejszym lekarstwem.

Podczas uroczystej gali laureatom i laureatkom przyznany zostanie tytuł AMBASADORA NOWEJ EUROPY, wręczony okolicznościowy medal i dyplom. Przyznana im zostanie również nagroda finansowa. Wydawcy otrzymają natomiast medal oraz dyplom.

Po ceremonii wręczenia nagród laureaci będą rozmawiać na temat Rodzinnej Europy – granic i tożsamości. W tytule dyskusji pobrzmiewa odwołanie do wizji Europy, jakiej doświadczył i pielęgnował w sobie Czesław Miłosz, którego Senat uczynił patronem 2024 roku. Europy niepodzielonej pomiędzy Zachodem i Wschodem, gdzie wszędzie czuł się domownikiem. Europy bogatej różnorodnością regionów, języków i kultur. Jednocześnie Europy doświadczonej tragedią nazizmu i komunizmu, a dziś targanej kolejnymi falami nacjonalizmu, populizmu i ksenofobii. Czy Europie warto wytyczać granice? Czy te granice pomiędzy wschodem i zachodem mają sens? A może lepiej mówić o Europie nie w kontekście granic, ale różnych przenikających się tożsamości? Właśnie te pytania zadamy laureatom jubileuszowej edycji konkursu Ambasador Nowej Europy.

goście
dr Kinga Nettmann-Multanowska | Anglistka, lektorka języka polskiego w Kirgistanie i Gruzji. Menadżerka kultury, kuratorka i inicjatorka wystaw, wydarzeń i publikacji dotyczących architektury i urbanistyki. Autorka i współautorka publikacji poświęconych polskim śladom w Gruzji i Macedonii Północne,. Wyróżniona medalem SARP „Bene Merentibus” (2022). Mieszkała w Skopje (2014–2018), obecnie żyje w Belgradzie.
Jej książka „Warszawa rysuje Skopje” (wyd. Centrum Architektury, 2022) ukazała się w sierpniu tego roku w wersji macedońskiej (wyd., Begemot, Skopje, tłum. Filip Dimevski)
Iza Chruślińska | Publicystka, działaczka na rzecz współpracy i dialogu polsko-ukraińskiego. Pracowała w Kijowie jako koordynatorka Planu Działań Rady Europy i Unii Europejskiej w dziedzinie mediów dla Ukrainy (2007–2008). Od 1994 roku współpracuje z „Przeglądem Politycznym”, publikuje także w licznych polskich i ukraińskich czasopismach. Autorka książek: „Była raz Kultura. Rozmowy z Zofią Hertz” (1994, 2003), „Wiele twarzy Ukrainy” (z Piotrem Tymą, 2005), „Ukraina. Przewodnik Krytyki Politycznej” (2009), „Diałohy porozuminnia. Pro ukrajinśko-jewrejśki wzajemyny” (wraz z Piotrem Tymą, 2011), „Ukraiński palimpsest. Oksana Zabużko w rozmowie z Izą Chruślińską” (2013), „Sploty – o Ukraińcach z Polski. Rozmowy z Piotrem Tymą” (2023). Otrzymała order Za odwagę intelektualną przyznawaną przez kapitułę środowiska lwowskiego związanego z pismem „JJ” (2016).
Jaroslav Rudiš | Czeski prozaik, dramaturg oraz scenarzysta i autor komiksów. Z wykształcenia historyk. Jako prozaik debiutował „Niebem pod Berlinem” (2022). Wspólnie z rysownikiem Jaromírem 99 stworzył postać Aloisa Nebla – kolejarza z czesko-polsko-niemieckiego pogranicza, którego czytelnicy mieli szansę poznać dzięki powieści graficznej (pol. „Alois Nebel”, 2007) oraz cyklowi komiksów w prasie. W Polsce ukazały się dotąd m.in. „Grandhotel” (2011), „Cisza w Pradze” (2014), „Czeski raj” (2016), a ostatnio „Stacja Europa Centralna” (2023).

prowadzący
dr Kacper Dziekan | wschodoznawca, sekretarz kapituły ANE, członek Zespołu ds. Międzynarodowych ECS
dr Iwona Reichardt | politolożka, członkini zarządu Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu

Nagroda AMBASADOR NOWEJ EUROPY przyznawana jest za najlepszą publikację, która w odważny i bezkompromisowy sposób obala stereotypy definiujące Europę i jej mieszkańców oraz szuka odpowiedzi na pytanie o to, czym dzisiaj jest Europa. Kapituła konkursu skupia się na odnajdywaniu merytorycznych i bardzo często nieoczywistych interpretacji nowych odsłon europejskiej solidarności, wzajemnych interakcji oraz nieustannego przenikania się historii, kultur i doświadczeń polityczno-społecznych narodów oraz społeczeństw Europy.
W poprzednich edycjach laureatami zostali m.in. Martin Pollack za książkę „Cesarz Ameryki. Wielka ucieczka z Galicji” (Czarne, 2011), Tony Judt i Timothy Snyder, „Rozważania o wieku XX” (Rebis, 2012), Aleksander Kaczorowski, „Havel. Zemsta bezsilnych” (Czarne, 2014), Serhii Plokhy, „Ostatnie imperium. Historia upadku Związku Sowieckiego” (Znak, 2015), Claudio Magris, „O demokracji, pamięci i Europie Środkowej” (Międzynarodowe Centrum Kultury, 2016), Ece Temelkuran, „Turcja: obłęd i melancholia” (Książkowe Klimaty, 2017), Dominic Lieven, „W pożogę. Imperium, wojna i koniec carskiej Rosji” (SEDNO, 2018), Krzysztof Czyżewski, „W stronę Xenopolis” (Międzynarodowe Centrum Kultury, 2019), czy też Tomasz Różycki, „Próba ognia. Błędna kartografia Europy” (Austeria, 2020).

Organizatorami konkursu są Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku oraz Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu.

Ambasador Nowej Europy | kapituła konkursu
Basil Kerski | przewodniczący, dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności
dr Kacper Dziekan | sekretarz kapituły, członek Zespołu ds. Międzynarodowych ECS
Piotr Leszczyński | redaktor „Przeglądu Politycznego”, Magazynu Polsko-Niemieckiego DIALOG oraz portalu Forum Dialogu
dr Kamila Łabno-Hajduk | Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu
Magdalena Madey | Dział Naukowy i Biblioteki ECS
dr Iwona Reichardt | członkini zarządu Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu
dr Przemysław Ruchlewski | zastępca dyrektora ECS ds. naukowych i zbiorów
dr Jakub Kufel | kierownik Działu Naukowego i Biblioteki ECS
dr Arkadiusz Smagacz | Dział Naukowy i Biblioteki ECS

/ Nagrodzone książki w dniu gali będzie można nabyć w bibliotece ECS, płatność gotówką lub kartą płatniczą