15.02.2021

POŻEGNANIE | Zdzisław Najder (1930–2021)

ODSZEDŁ ZDZISŁAW NAJDER
W wieku 90 lat zmarł Zdzisław Najder (1930–2021) – były opozycjonista i dyrektor polskiej sekcji rozgłośni Radia Wolna Europa. Przez sześć lat żył z wydanym zaocznie wyrokiem śmierci za rzekome szpiegostwo. Był historykiem literatury, wybitnym znawcą twórczości Josepha Conrada.


fot. Jan Juchniewicz / Zbiory ECS 
(II Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność”, 1990)


Zdzisław Najder urodził się w Warszawie. Studiował filozofię i historię literatury na Uniwersytecie Warszawskim. Pracował m.in. w Instytucie Badań Literackich PAN, wykładał na Columbia University i Yale. Był jednym z najwybitniejszych znawców twórczości Josepha Conrada, członkiem polskiego PEN Clubu i Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

W działalność opozycyjną zaangażował się w latach 70. XX wieku. Był założycielem Polskiego Porozumienia Niepodległościowego, które jako jedno z pierwszych mówiło, że niepodległość Polski i integracja europejska tzw. bloku wschodniego są możliwe. W 1980 roku przystąpił do NSZZ „Solidarność”. Po wprowadzeniu stanu wojennego został dyrektorem polskiej sekcji Radia Wolna Europa.
Od 1983 roku żył z wydanym zaocznie przez sądownictwo wojskowe PRL wyrokiem śmierci, za rzekomą działalność szpiegowską na rzecz USA. Wyrok uchylono w 1989 roku.
Doradzał prezydentowi Lechowi Wałęsie i premierowi Janowi Olszewskiemu.

W październiku 2017 roku w ECS odbył się premierowy pokaz filmu ZDZISŁAW NAJDER. CHCIAŁEM ZOSTAĆ LOTNIKIEM (reż. i scen. Mieczysław Bartłomiej Vogt), którego byliśmy koproducentem, zachęcamy do obejrzenia go w sieci:
https://vod.tvp.pl/video/zdzislaw-najder-chcialem-byc-lotnikiem,zdzislaw-najder-chcialem-byc-lotnikiem,35655754


Fragmenty filmu ZDZISŁAW NAJDER. CHCIAŁEM ZOSTAĆ LOTNIKIEM:

scenariusz i reżyseria | Mieczysław B. Vogt
koprodukcja | Europejskie Centrum Solidarności, Telewizja Polska S.A., Video Studio Gdańsk
współfinansowanie | Polski Instytut Sztuki Filmowej
sponsor główny filmu | Energa S.A.


f